Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh theo độ tuổi cha mẹ không nên bỏ lỡ

Tiêm phòng cho trẻ sơ sinh đúng lịch, đủ mũi giúp trẻ giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế các biến chứng nguy hiểm và nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Dưới đây là các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh theo độ tuổi mà cha mẹ không nên bỏ lỡ.
Vì sao trẻ sơ sinh cần được tiêm chủng ngay từ ngày đầu đời?
Trẻ sơ sinh cần được tiêm chủng ngay từ ngày đầu đời vì đây là giai đoạn hệ miễn dịch còn rất non nớt và gần như chưa có khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh nguy hiểm.
Khi chào đời, trẻ bắt đầu tiếp xúc với môi trường bên ngoài, nơi tồn tại nhiều virus và vi khuẩn có thể gây bệnh nặng như viêm gan B hoặc lao. Trong đó, một số bệnh có thể lây truyền ngay từ mẹ sang con hoặc lây qua không khí, tiếp xúc rất sớm sau sinh.

Ngoài ra, việc tiêm chủng sớm còn giúp cơ thể trẻ kích hoạt hệ miễn dịch, hình thành trí nhớ miễn dịch để sẵn sàng chống lại mầm bệnh. Đây là bước bảo vệ chủ động, hiệu quả và an toàn, được khuyến cáo trong chương trình tiêm chủng mở rộng của nhiều quốc gia, nhằm giảm tỷ lệ tử vong và gánh nặng bệnh tật ở trẻ nhỏ ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc sống.
Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh trong 24 giờ đầu sau sinh
Dưới đây là các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu sau sinh:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
Viêm gan B sơ sinh | Phòng viêm gan B lây từ mẹ sang con | Tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh |
BCG (vắc xin lao) | Phòng bệnh lao thể nặng (lao màng não, lao kê) | Tiêm trong 24 giờ – 1 tháng đầu sau sinh |
Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh trong tháng đầu đời
Dưới đây là các mũi vắc xin cha mẹ nên cho trẻ sơ sinh đi tiêm trong tháng đầu sau sinh:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
Viêm gan B mũi 2 (nếu cần) | Tăng miễn dịch viêm gan B | Khoảng 1 tháng tuổi (tùy trường hợp mẹ mang virus) |
BCG (nếu chưa tiêm) | Phòng lao | Tiêm bù trong tháng đầu nếu chưa tiêm |
Các mũi tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi
Trẻ từ 2 tháng tuổi nên được tiêm các mũi vắc xin phòng bệnh sau:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
5in1 / 6in1 | Phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib (± viêm gan B) | Mũi 1 lúc 2 tháng tuổi |
Phế cầu (PCV) | Phòng viêm phổi, viêm màng não | Mũi 1 từ 2 tháng tuổi |
Rotavirus (uống) | Phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus | Uống từ khoảng 6 tuần tuổi trở lên |

Các mũi tiêm cho trẻ từ 3 đến 4 tháng tuổi
Với trẻ sơ sinh trong giai đoạn 3 đến 4 tháng tuổi, cha mẹ có thể cho bé tiêm các mũi vắc xin sau:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
5in1 / 6in1 | Tiếp tục phòng 6 bệnh cơ bản | Mũi 2 (3 tháng) |
Rotavirus (uống) | Phòng tiêu chảy cấp | Uống từ khoảng 6 tuần tuổi trở lên |
Vắc xin phế cầu (PCV) | Phòng viêm phổi, viêm màng não | Mũi 2 (3 - 4 tháng) |
Các mũi tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi
Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh từ 6 tháng tuổi gồm có:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
Cúm mùa | Phòng cúm và biến chứng hô hấp | Mũi 1 từ 6 tháng, nhắc lại hàng năm |
Phế cầu | Tăng miễn dịch phòng bệnh phế cầu | Mũi tiếp theo theo phác đồ |
Não mô cầu (tùy loại vắc xin) | Phòng viêm màng não do não mô cầu | Theo lịch tiêm cụ thể |
Các mũi tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi
Trẻ từ 9 tháng tuổi nên được tiêm đầy đủ các mũi sau:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
Sởi đơn hoặc MMR | Phòng sởi (quai bị, rubella) | Vắc xin sởi đơn lúc 9 tháng tuổi Vắc xin MMR thường được tiêm ở giai đoạn lớn hơn tùy lịch tiêm và loại vắc xin sử dụng |
Các vắc xin bổ sung khác | Tăng miễn dịch các bệnh truyền nhiễm | Theo chỉ định bác sĩ |
Các mũi tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi
Trẻ từ 12 tháng tuổi nên được tiêm đầy đủ các mũi vắc xin sau:
Vắc xin | Tác dụng | Lịch tiêm |
MMR | Phòng sởi - quai bị - rubella | Mũi 2 (hoặc mũi đầu nếu chưa tiêm sởi 9 tháng) |
Viêm não Nhật Bản | Phòng viêm não Nhật Bản | Mũi 1 từ 9 hoặc 12 tháng tuổi tùy loại |
Thủy đậu | Phòng bệnh thủy đậu | Mũi 1 từ 12 tháng tuổi |
Phế cầu / não mô cầu | Tăng cường miễn dịch | Theo lịch nhắc |
Trẻ sơ sinh cần chuẩn bị gì trước khi tiêm?
Trước khi đưa bé đi tiêm các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh, cha mẹ nên chuẩn bị kỹ một số vấn đề sau để quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn, thuận lợi hơn.
- Theo dõi sức khỏe tổng quát của trẻ: Trước khi tiêm, cần đảm bảo trẻ không bị sốt, ho nhiều hoặc đang mắc bệnh cấp tính. Nếu trẻ có dấu hiệu bất thường, nên hoãn tiêm và tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.
- Cho trẻ bú đầy đủ trước khi tiêm: Việc cho bú giúp trẻ ổn định đường huyết và giảm quấy khóc trong quá trình tiêm. Tuy nhiên, không nên cho bú quá sát thời điểm tiêm để tránh trẻ bị nôn trớ.
- Chuẩn bị giấy tờ và sổ tiêm chủng: Cần mang theo sổ tiêm hoặc hồ sơ tiêm chủng để bác sĩ theo dõi lịch sử tiêm của trẻ. Điều này giúp tránh tiêm trùng hoặc bỏ sót mũi quan trọng.
- Chuẩn bị quần áo phù hợp cho trẻ: Nên mặc cho trẻ quần áo rộng rãi, dễ cởi để thuận tiện khi tiêm và thăm khám. Điều này giúp quá trình thực hiện nhanh chóng, hạn chế gây khó chịu cho bé.

Lưu ý quan trọng khi cho trẻ sơ sinh đi tiêm chủng
Để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh và hạn chế rủi ro sau tiêm, cha mẹ cần nắm rõ một số lưu ý quan trọng dưới đây khi đưa trẻ đi tiêm:
- Nên trì hoãn tiêm khi trẻ đang mắc bệnh cấp tính mức độ vừa hoặc nặng, sốt cao hoặc có tình trạng sức khỏe chưa ổn định. Các triệu chứng nhẹ như cảm lạnh nhẹ đôi khi vẫn có thể tiêm nếu được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện.
- Theo dõi kỹ tiền sử dị ứng sau tiêm vắc xin: Cha mẹ cần thông báo cho bác sĩ nếu trẻ từng có phản ứng bất thường với vắc xin hoặc dị ứng nghi ngờ. Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ đánh giá nguy cơ và lựa chọn loại vắc xin phù hợp.
- Ở lại cơ sở y tế sau tiêm ít nhất 30 phút: Khoảng thời gian này giúp theo dõi các phản ứng tức thì nguy hiểm như sốc phản vệ, khó thở, tím tái hoặc phản ứng dị ứng cấp. Phát hiện sớm giúp xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn cho trẻ.
- Theo dõi trẻ tại nhà trong 24 - 48 giờ: Sau tiêm, trẻ có thể sốt nhẹ, quấy khóc hoặc sưng nhẹ tại chỗ tiêm. Cần theo dõi sát và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc nặng lên.
- Không tự ý dùng thuốc cho trẻ sau tiêm: Cha mẹ nên dùng thuốc hạ sốt cho trẻ theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc đúng liều khuyến cáo khi trẻ sốt sau tiêm, tránh tự ý dùng các thuốc không phù hợp. Việc tự ý dùng thuốc có thể che lấp triệu chứng quan trọng hoặc gây ảnh hưởng không mong muốn.
Câu hỏi thường gặp về các mũi tiêm cho bé
Dưới đây là một số thắc mắc phổ biến của phụ huynh liên quan đến lịch tiêm chủng cho trẻ sơ sinh và cách theo dõi các mũi tiêm quan trọng.
Cách kiểm tra con đã tiêm những mũi gì?
Phụ huynh có thể kiểm tra thông tin trong sổ tiêm chủng của trẻ do cơ sở y tế cung cấp. Ngoài ra, nhiều cơ sở tiêm chủng hiện đã lưu dữ liệu điện tử nên có thể tra cứu lại lịch sử tiêm. Nếu mất sổ, cha mẹ nên liên hệ nơi tiêm gần nhất để được hỗ trợ khôi phục thông tin.

Trẻ sơ sinh bắt đầu tiêm phòng khi nào?
Trẻ sơ sinh thường bắt đầu tiêm phòng ngay trong 24 giờ đầu sau sinh. Hai mũi quan trọng thường được tiêm sớm là viêm gan B và vắc xin lao BCG. Đây là giai đoạn quan trọng giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nguy hiểm ngay từ những ngày đầu đời.
Theo dõi và thực hiện đầy đủ các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh theo từng độ tuổi là bước quan trọng giúp bé phát triển khỏe mạnh và phòng ngừa nhiều bệnh nguy hiểm. Cha mẹ nên lưu giữ sổ tiêm chủng, đưa trẻ đi tiêm đúng lịch và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần để đảm bảo hiệu quả bảo vệ tốt nhất cho con.