Người bị tiểu đường có nên tiêm vắc xin không? Nên tiêm những loại vắc xin nào?
Người mắc bệnh tiểu đường thường có hệ miễn dịch suy giảm hơn so với người bình thường, khiến nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng tăng cao. Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh bằng các biện pháp y tế phù hợp là rất cần thiết. Trong đó, tiêm vắc xin được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Người bị tiểu đường có nên tiêm vắc xin không và vì sao?
Người bị tiểu đường nên tiêm vắc xin vì mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe, cụ thể:
- Giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm: Hệ miễn dịch suy yếu khiến người bệnh dễ nhiễm virus, vi khuẩn hơn, tiêm vắc xin giúp tăng khả năng phòng vệ của cơ thể.
- Hạn chế biến chứng nặng: Khi mắc bệnh như cúm, viêm phổi hoặc viêm gan, người tiểu đường dễ trở nặng hơn, tiêm phòng giúp giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.
- Ổn định đường huyết tốt hơn: Nhiễm trùng thường làm đường huyết tăng cao khó kiểm soát, phòng bệnh bằng vắc xin giúp hạn chế tình trạng này.
- Giảm nguy cơ nhập viện và tử vong: Người đã tiêm phòng thường có diễn tiến bệnh nhẹ hơn, ít phải nhập viện hơn so với người chưa tiêm.
- Bảo vệ sức khỏe lâu dài: Tiêm chủng đầy đủ giúp giảm gánh nặng bệnh tật, hỗ trợ kiểm soát tiểu đường hiệu quả hơn theo thời gian.
Do đó, người mắc đái tháo đường vẫn có thể tiêm chủng như bình thường, tuy nhiên cần đảm bảo tình trạng sức khỏe ổn định trước khi tiêm. Nếu đang mệt mỏi, đường huyết tăng cao hoặc có chống chỉ định tạm thời với vắc xin, nên trì hoãn đến khi cơ thể hồi phục. Bên cạnh đó, người bệnh cần kiểm soát đường huyết tốt, thông báo cho bác sĩ về thuốc đang sử dụng và tiền sử dị ứng để được tư vấn phù hợp. Sau tiêm, nên theo dõi phản ứng trong 24 - 48 giờ và duy trì chế độ ăn uống, dùng thuốc đúng hướng dẫn. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở hoặc mệt nhiều, cần liên hệ cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Người mắc bệnh tiểu đường nên tiêm những loại vắc xin nào?
Người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ cao gặp biến chứng khi mắc các bệnh truyền nhiễm, do đó việc lựa chọn và tiêm đầy đủ các loại vắc xin phù hợp là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Dưới đây là những loại vắc xin được khuyến cáo dành cho người bệnh tiểu đường:
Vắc xin phòng phế cầu
Phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, nhiễm trùng máu và viêm màng não, có thể dẫn đến nhập viện và tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt ở người có bệnh nền.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, ngư��i mắc đái tháo đường có nguy cơ tử vong do biến chứng viêm phổi cao hơn đáng kể so với người bình thường, trong đó nguy cơ ở đái tháo đường type 1 có thể tăng nhiều lần và ở type 2 cũng ở mức cao hơn rõ rệt.
Vắc xin phế cầu có thể tiêm cùng thời điểm với vắc xin cúm hoặc vào bất kỳ thời gian nào trong năm. Việc tiêm phòng đầy đủ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm ở người tiểu đường.
Vắc xin ngừa cúm
Cúm là bệnh truyền nhiễm phổ biến trên toàn thế giới, thường bùng phát theo mùa nhưng tại Việt Nam có thể xuất hiện quanh năm do đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa.
Đối với người mắc tiểu đường, vắc xin cúm được khuyến cáo tiêm nhắc lại mỗi năm để phòng ngừa hiệu quả. Nếu không được tiêm phòng, khi nhiễm cúm, người bệnh có thể đối mặt với nhiều rủi ro như:
- Nhiễm cúm có thể làm tăng đáng kể nguy cơ các biến cố tim mạch cấp tính, đặc biệt là nhồi máu cơ tim, với nguy cơ được ghi nhận tăng từ khoảng 2 đến hơn 6 lần trong thời gian ngắn sau nhiễm cúm.
- Nguy cơ nhập viện cao hơn, có thể gấp nhiều lần so với người bình thường.
- Ở bệnh nhân đái tháo đường đã nhập viện vì bệnh liên quan đến cúm, một nghiên cứu tại Áo ghi nhận tỷ lệ tử vong mọi nguyên nhân là 7,9% trong 30 ngày và 10,3% trong 90 ngày sau nhập viện.
Ngoài ra, virus cúm còn kích thích cơ thể sản sinh các hormone như adrenalin và cortisol, làm giảm hiệu quả của insulin, khiến đường huyết khó kiểm soát. Tiêm vắc xin không chỉ giúp phòng bệnh mà còn góp phần giảm nguy cơ biến chứng, hạn chế nhập viện và giảm chi phí điều trị cho người bệnh tiểu đường.
Vắc xin viêm gan B
Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.
Người mắc tiểu đường có nguy cơ nhiễm viêm gan B cao hơn so với người cùng độ tuổi không mắc bệnh. Nguyên nhân chính là do sự phơi nhiễm thường xuyên qua đường máu trong quá trình chăm sóc bệnh (như châm kim đo đường huyết, sử dụng bút tiêm insulin, hoặc các can thiệp y tế khác). Bên cạnh đó, tình trạng suy giảm miễn dịch ở người tiểu đường khiến cơ thể khó tự đào thải virus. Đặc biệt, người bệnh tiểu đường thường đi kèm tình trạng gan nhiễm mỡ; "tác động kép" từ virus và rối loạn chuyển hóa sẽ đẩy nhanh tốc độ xơ hóa gan và tăng nguy cơ ung thư. Điều này làm tăng khả năng bệnh tiến triển nặng, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm ở gan.
Vì vậy, tiêm vắc xin viêm gan B là biện pháp phòng ngừa cần thiết đối với người bệnh tiểu đường. Việc tiêm đủ liều theo phác đồ khuyến cáo có thể mang lại hiệu quả bảo vệ cao, giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh và các biến chứng liên quan.
Vắc xin phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván
Các bệnh bạch hầu, ho gà và uốn ván đều là những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có sức đề kháng yếu. Trong đó, ho gà có thể đe dọa tính mạng trẻ sơ sinh nếu không được bảo vệ từ sớm.
Đối với trẻ em, cần tiêm đầy đủ vắc xin phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván theo lịch. Việc tuân thủ lịch tiêm giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh nguy hiểm trong giai đoạn đầu đời. Ngoài ra, trẻ lớn, thanh thiếu niên và người trưởng thành cũng nên tiêm nhắc lại để duy trì khả năng bảo vệ, đồng thời hạn chế nguy cơ lây truyền vi khuẩn cho trẻ nhỏ.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai được khuyến cáo tiêm một liều trong mỗi thai kỳ nhằm truyền kháng thể thụ động cho trẻ sơ sinh, giúp bảo vệ bé trong những tháng đầu đời trước khi đủ tuổi tiêm chủng.
Vắc xin thủy đậu
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm dễ lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp. Những người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm phòng đều có nguy cơ nhiễm khi tiếp xúc với nguồn bệnh.
Đối với người mắc tiểu đường, khi nhiễm thủy đậu, nguy cơ biến chứng thường cao hơn, bao gồm viêm phổi do virus, viêm não - màng não, nhiễm trùng da thứ phát và thậm chí là nhiễm trùng huyết. Những biến chứng này có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng và kéo dài thời gian hồi phục.
Tiêm vắc xin thủy đậu là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với bệnh thủy đậu, giúp cơ thể tạo miễn dịch bảo vệ và giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như biến chứng.
Vắc xin RSV
RSV hay virus hợp bào hô hấp, là tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp. Ở người khỏe mạnh, bệnh có thể chỉ gây triệu chứng giống cảm lạnh. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền như tiểu đường, RSV có thể gây viêm phổi, làm nặng bệnh tim phổi sẵn có, tăng nguy cơ nhập viện và biến chứng hô hấp nghiêm trọng. Người mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là người lớn tuổi, người kiểm soát đường huyết chưa tốt hoặc có kèm bệnh tim mạch, bệnh thận mạn, bệnh phổi mạn tính, có nguy cơ diễn tiến nặng hơn khi mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp. RSV có thể làm tình trạng sức khỏe xấu đi, gây khó kiểm soát đường huyết trong giai đoạn nhiễm trùng và làm tăng nguy cơ phải điều trị tại cơ sở y tế.
Theo ADA, khuyến cáo mạnh mẽ việc tiêm vắc xin RSV cho người lớn tuổi ( tất cả người từ 75 tuổi trở lên, và người từ 60 - 74 tuổi có yếu tố nguy cơ cao (bệnh tiểu đường là một trong những yếu tố nguy cơ chính làm tăng tỷ lệ nhập viện do RSV).
Vắc xin Zona
Người mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là người lớn tuổi, có nguy cơ gặp biến chứng nặng hơn khi mắc zona. Biến chứng thường gặp và ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống là đau dây thần kinh sau zona, có thể kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng sau khi tổn thương da đã lành. Ngoài ra, zona có thể gây nhiễm trùng da thứ phát, tổn thương mắt nếu zona vùng mặt – mắt và làm người bệnh khó kiểm soát đường huyết trong giai đoạn đau, viêm, mất ngủ hoặc nhiễm trùng.
Theo CDC, người lớn từ 50 tuổi trở lên được khuyến cáo tiêm, bất kể trước đây đã từng mắc zona hay chưa. Người từ 19 tuổi trở lên bị suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc gây suy giảm miễn dịch cũng được khuyến cáo tiêm.
Lưu ý dành cho người bệnh tiểu đường khi tiêm vắc xin
Người mắc tiểu đường cần được khám sàng lọc kỹ trước khi tiêm để đánh giá tình trạng sức khỏe và đảm bảo đủ điều kiện tiêm chủng. Trong quá trình này, nên trao đổi rõ với bác sĩ về bệnh lý đang mắc, thuốc đang dùng và các vấn đề còn thắc mắc để được tư vấn phù hợp. Đồng thời, giữ tâm lý thoải mái cũng góp phần giúp quá trình tiêm diễn ra thuận lợi hơn.
Sau khi tiêm, người bệnh nên ở lại cơ sở y tế ít nhất 30 phút để theo dõi phản ứng ban đầu. Nếu ổn định, có thể về nhà nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi trong 24 giờ tiếp theo. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao không giảm, khó thở, tim đập nhanh, choáng váng hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà.
Tiêm vắc xin là biện pháp quan trọng giúp người mắc tiểu đường phòng ngừa hiệu quả các bệnh truyền nhiễm và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Việc tiêm đúng loại vắc xin, đúng thời điểm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài. Hy vọng qua những thông tin trên, bạn đã có câu trả lời rõ ràng cho vấn đề người bị tiểu đường có nên tiêm vắc xin không và chủ động hơn trong việc chăm sóc bản thân.
Tiêm vắc xin đầy đủ giúp người mắc tiểu đường tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế biến chứng nguy hiểm. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn có thể lựa chọn tiêm tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu - địa chỉ uy tín với hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn, đội ngũ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm và quy trình tiêm chủng chuyên nghiệp. Ngoài ra, trung tâm còn cung cấp đa dạng các loại vắc xin, tư vấn cá nhân hóa và theo dõi sau tiêm chu đáo. Liên hệ ngay Tiêm chủng Long Châu qua hotline miễn phí 18006928 để được tư vấn và đặt lịch hẹn nhanh chóng.